Hoe Is Vincent Van Gogh Dood Gegaan

Oké, dus je vraagt je af hoe die goedgebekte, oorgeloze schilder, Vincent van Gogh, het loodje heeft gelegd, hè? Een beetje een duister onderwerp, maar laten we het niet té zwaar maken, want Vincent zelf had ook wel een beetje humor, denk ik. Of misschien was dat het gebrek aan oor dat hem wat minder serieus maakte? Wie zal het zeggen! Maar goed, het verhaal van zijn dood is best fascinerend, en eerlijk gezegd, een beetje tragisch, maar ook weer niet zo dat je er de hele dag chagrijnig van wordt. Kom erbij zitten, pak een kopje koffie (of iets sterkers, als je je echt als Vincent wilt voelen) en luister maar!

Eerst even een kleine opfrisser: Vincent was een Nederlandse schilder uit de 19e eeuw. Bekend om zijn levendige kleuren, dramatische penseelstreken en… nou ja, dat oorverhaal. Hij was niet bepaald de populairste jongen van de klas tijdens zijn leven. Integendeel, hij verkocht nauwelijks iets. Stel je voor, al die meesterwerken, en niemand die er een cent voor over had! Ongelooflijk, toch?

Nu, over zijn dood. Het meest gangbare verhaal is dat hij zichzelf van het leven heeft beroofd. Ja, je leest het goed. Met een revolver. In een korenveld, zo ging het gerucht. Beetje dramatisch, hè? Typisch Vincent. Hij had altijd al een flair voor het theatrale, zelfs in zijn sterven.

Maar het is niet zo simpel als “hij pakte een pistool en deed… nou ja, je snapt het wel.” Er zijn wat twists en turns in het verhaal, net als in zijn schilderijen. Een paar jaar geleden kwam er een boek uit dat een iets andere theorie naar voren bracht. En die theorie, die is best wel… interessant.

Dit nieuwe verhaal, gepresenteerd door twee Amerikaanse biografen, suggereert dat Vincent misschien niet zelfmoord heeft gepleegd. Nee nee, hou je vast! Volgens hen is hij per ongeluk doodgeschoten. Door een paar jongens, welteverstaan. Jonge kereltjes die met vuurwapens aan het spelen waren.

Laten we even teruggaan naar het laatste jaar van Vincents leven. Hij woonde toen in Auvers-sur-Oise, een dorpje in Frankrijk. Hij was daar naartoe gegaan om wat rust te vinden, een beetje te ontsnappen aan de hectiek van Parijs en de vermeende waanzin die hem achtervolgde. Hij woonde in een pension, bij de goedaardige dokter Gachet. Deze dokter Gachet was trouwens ook een beetje een buitenbeentje, net als Vincent. Een kunstliefhebber, maar ook een beetje excentriek. Een perfecte match, zou je denken!

Vincent was in Auvers in een behoorlijke productieve periode. Hij schilderde aan de lopende band. Meer dan zeventig schilderijen in zo’n tachtig dagen! Dat is nog eens tempo maken. Hij schilderde het korenveld, het dorpsplein, de dokters tuintjes… alles wat zijn oog zag, werd met verf vastgelegd. Hij leek wel op oorlogspad met zijn kwasten!

Sleutelhanger - De dood van Vincent van Gogh - Vincent van Gogh

Maar ondanks al dat schilderen, ging het mentaal niet zo goed met hem. De eenzaamheid, de onbegrepenheid, de financiële zorgen… het deed hem geen goed. En dan was er nog dat drama met zijn oor, wat hem destijds in een gesticht deed belanden. Dus ja, hij was zeker niet de meest stabiele persoon op aarde. Maar was hij zelfmoordlustig? Dat is waar de meningen dus uiteenlopen.

Het officiële verhaal, dat we allemaal kennen, is dat hij op een dag, op 27 juli 1890, met een revolver het korenveld inliep en zichzelf neerschoot. Hij zou nog twee dagen hebben geleefd in zijn pension, klagend over buikpijn, voordat hij stierf. Zijn broer, Theo, was bij hem aan zijn sterfbed. Die arme Theo, hij had het ook niet makkelijk met zijn getalenteerde, maar geplaagde broer.

Nu komt het spannende gedeelte. De twee biografen, Steven Naifeh en Gregory White Smith, kwamen met hun boek in 2011. Ze hadden jarenlang onderzoek gedaan en kwamen tot de conclusie dat die zelfmoordtheorie niet helemaal klopte. Ze vonden anomalieën in het verhaal, details die gewoon niet pasten.

Een van de belangrijkste punten was dat de revolver, die in de buurt van Vincents lichaam werd gevonden, een kleiner kaliber had dan men aanvankelijk dacht. En de wond? Die paste niet helemaal bij de gangbare manier waarop iemand zichzelf zou neerschieten. Dit is natuurlijk een beetje speculatie, want wie wil er nu precies weten hoe een zelfmoordwond eruitziet? Maar toch, het deed de heren twijfelen.

Het mysterie van Van Goghs laatste schilderij | Van Gogh Studio

De theorie van de biografen is dat Vincent bevriend was met een paar lokale jongens, die hem soms bewonderden en soms een beetje plaagden. Deze jongens, die bekend stonden om hun wat ruige gedrag, zouden met een vuurwapen hebben gespeeld. En op dat fatale moment, zou een van hen per ongeluk de trekker hebben overgehaald, terwijl Vincent in de buurt was. Oepsie.

Ze geloven ook dat Vincent, uit een soort innerlijke loyaliteit of misschien uit schuldgevoel voor de jongens, de schuld op zich nam. Hij zou hebben gezegd dat hij het zelf had gedaan, om hen te beschermen. Een beetje zoals een stoere kerel die zijn vrienden dekt, maar dan in een heel tragische context.

Het idee is dat Vincent, met zijn fragiele mentale toestand, weliswaar moe was van het leven, maar niet per se de intentie had om er een punt achter te zetten. De biografen stellen dat hij wel degelijk last had van buikpijn, wat inderdaad duidt op een schotwond, maar dat hij niet op die manier aan zijn einde wilde komen. Hij wilde blijven schilderen, hij wilde zijn werk afmaken. Hij had nog zoveel te vertellen met zijn verf!

En denk er eens over na: als hij zelfmoord wilde plegen, waarom zou hij dan twee dagen lijden? Zou hij niet… sneller willen dat het voorbij was? Dat is toch ook een logische gedachte? De twee dagen van pijn en lijdensweg, dat past minder bij een bewuste daad van zelfdoding.

La tombe de Van Gogh a désespérément besoin d'être restaurée | artnet

De medische bevindingen uit die tijd waren niet zo geavanceerd als nu, dus het is begrijpelijk dat de oorzaak van zijn dood aanvankelijk als zelfmoord werd vastgesteld. Dokters deden toen ook maar wat ze konden, met de kennis die ze hadden. Ze zagen een man met een schotwond, die bekend stond om zijn mentale problemen, en de conclusie was snel getrokken. Logisch, maar misschien niet correct.

De theorie van de biografen is natuurlijk niet door iedereen omarmd. Sommige kunsthistorici houden vast aan de zelfmoordtheorie. Ze zeggen dat er simpelweg niet genoeg bewijs is voor die "ongeluksschiet"-theorie. En dat Vincent wel degelijk de symptomen vertoonde van iemand die zijn leven beu was.

Maar het leuke van geschiedenis is dat het nooit saai is, toch? Er zijn altijd weer nieuwe interpretaties, nieuwe perspectieven. En deze nieuwe theorie over Vincent is boeiend. Het geeft een andere draai aan het einde van zijn leven. Het maakt het verhaal nog complexer, nog menselijker.

Stel je voor dat hij niet bewust de stap naar de dood heeft gezet, maar dat het een tragisch ongeluk was. Dat hij is gestorven door de onoplettendheid van anderen, terwijl hij zelf nog hoop koesterde. Dat verandert toch een beetje je beeld van de man. Het maakt hem nog meer een slachtoffer van zijn tijd, van zijn omstandigheden, en misschien van een stel onhandige knapen.

Van gogh mort » Voyage - Carte - Plan

En laten we eerlijk zijn, dit verhaal is toch veel inspirerender? Een kunstenaar die per ongeluk sterft, terwijl hij nog volop in het leven en in zijn kunst stond. Dat klinkt toch mooier dan een man die de moed verliest en zijn eigen einde kiest? Ik weet het niet hoor, beide zijn tragisch, maar het ene voelt toch net iets… lichter.

Ongeacht de precieze oorzaak van zijn dood, één ding is zeker: Vincent van Gogh heeft ons een ongelooflijke erfenis nagelaten. Zijn schilderijen spreken nog steeds tot de verbeelding, ze raken mensen diep. Zijn kleuren knallen van het doek, zijn emoties sijpelen eruit. Hij was een rebel in de kunst, een visionair die zijn tijd vooruit was.

Dus, hoe is Vincent van Gogh dood gegaan? Het officiële verhaal zegt zelfmoord. De nieuwe theorie zegt een tragisch ongeluk. Misschien zullen we het nooit met 100% zekerheid weten. Maar wat wel zeker is, is dat zijn leven, hoe kort en hoe moeilijk ook, een enorme impact heeft gehad. En dat is toch uiteindelijk wat telt?

En het mooiste is: zijn kunst leeft voort. Zijn passie, zijn genialiteit, zijn levenslust (want dat zat er zeker ook in, ondanks alle tegenslagen!) – dat zit gevangen in elk penseelstreek. Dus, laten we niet te lang blijven hangen bij de manier waarop hij stierf, maar vieren hoe hij leefde. Met zijn verf, met zijn kleuren, met zijn onblusbare creativiteit. En als je ooit een zonnebloem ziet, denk dan even aan Vincent. Dat is pas een prachtige manier om hem te herinneren, toch? Een beetje kleur in je leven, net als hij dat deed. En dat, mijn vriend, is een boodschap die altijd blijft hangen. Een hoopvol einde, met een kleurrijke knipoog!