Hoe Groot Is Een Walvis

Stel je voor, je staat aan de waterkant, de zilte lucht in je gezicht, en je denkt: 'Zou het hier niet heerlijk zijn om een keer flink uit te rekken?' Nou, als je dat denkt, dan heb je waarschijnlijk nog nooit een walvis gezien. Want als die beesten zich uitrekken, dan heb je het over een helemaal andere liga. Ik bedoel, we hebben het hier niet over een 'even de rug rechten na een lange werkdag'. Nee, we hebben het over formaten die je gewoon niet kunt bevatten. Of toch wel?

Laten we eens proberen het in perspectief te plaatsen, want eerlijk is eerlijk, de getallen alleen zeggen ons soms weinig. Een gemiddelde vrachtwagen, weet je wel, zo'n joekel die je 's ochtends op de snelweg passeert en waar je bijna door verpletterd wordt als je net iets te dichtbij rijdt? Een vrachtwagen is best lang, hè? Een paar van die vrachtwagens achter elkaar, dat is al aardig wat. Maar een blauwe vinvis? Een blauwe vinvis kan langer zijn dan drie van die vrachtwagens achter elkaar. Ik zeg het nog eens: drie vrachtwagens. Dat is dus een compleet verkeerseffect in één dier. Kun je je dat voorstellen? Als zo'n ding besluit een beetje op te schuiven, dan is het net alsof er een hele stoet aan auto's voorbij komt zoeven, maar dan één gigantisch, blauwgroen gevaarte. Een soort natuurlijke file, maar dan levend.

En dan hebben we het nog niet eens gehad over het gewicht. Een gemiddelde auto, die weegt al gauw zo'n 1500 kilo, misschien 2000 als het een flinke SUV is. Knap vervelend als je zo'n ding moet verplaatsen, hè? Nou, een blauwe vinvis kan honderd keer zoveel wegen. Nee, niet tien keer. Honderd keer. Dat is dus alsof je 100 van die gezinsauto's op elkaar stapelt en dan denkt: 'Hmm, dat voelt nog een beetje licht.' De grootste walvissen wegen wel tot 190.000 kilo. Dat is meer dan twee Jumbo-vliegtuigen bij elkaar. Denk je dat je de boodschappen makkelijk in die kofferbak krijgt? Nee, die kofferbak is de boodschappentas van de walvis, en daar past waarschijnlijk de hele Albert Heijn in, inclusief het personeel en de parkeerplaats. Je zou er haast een eigen postcode aan moeten geven, zo groot.

Laten we eens dieper duiken in de verschillende soorten. Want niet elke walvis is natuurlijk een blauwe vinvis. Sommige zijn wat... bescheidener. Maar bescheiden in walvis-termen is nog steeds absurd. Neem nou de potvis. Dat is die met die enorme kop, die je misschien wel kent van Moby Dick. Die is ook niet mis. Die kan wel zo'n 18 meter lang worden. Dat is ongeveer de lengte van een basketbalveld. Een heel basketbalveld, waar je normaal met z'n tienen een wedstrijdje speelt, dat is dus één walvis. Als die kop naar je toe komt drijven, denk je toch even: 'Hé, waar komt die enorme tafel vandaan?' En die kop alleen al, die kan zo'n 5 meter lang zijn. Dat is langer dan de meeste keukens in Nederland. Je zou er een extra slaapkamer van kunnen maken, als je een beetje creatief bent met de inrichting. En dan de kaaklijn... die alleen al zou een behoorlijk indrukwekkende bank kunnen vormen, perfect voor die avondlijke binge-watching sessies.

En de bultrug? Die staat bekend om zijn gezang en zijn spectaculaire sprongen. Die zijn ook geen kleintjes. Ze kunnen wel zo'n 16 meter lang worden. Dat is ongeveer net zo lang als een klassiek Hollywood-theater. Dus als een bultrug besluit om het water uit te springen, dan is het net alsof een heel gebouw met een bioscoop erin besluit om even te gaan zwemmen. En het geluid dat ze maken? Dat is niet zomaar een blafje of een miauw. Dat zijn complete symfonieën die door de oceaan galmen. Ik kan me voorstellen dat andere zeedieren denken: 'Nou, daar gaan we weer. Het concert van de maand.' En dan die vinnen! Die borstvinnen van een bultrug kunnen wel 5 meter lang zijn. Dat zijn dus per stuk twee van die supermarkt-winkelwagentjes die je aan elkaar hebt geknoopt. Kun je nagaan hoe die door het water ploegen. Het is net alsof je de deuren van de IKEA opent en er opeens twee gigantische, zwemmende schuifdeuren uit komen.

Wat is de grootste walvis ter wereld en hoe groot is hij? - TOP 5 met

Dan heb je nog de orka, de 'killer whale'. Vaak denken we bij orka's aan een soort grote dolfijnen, maar ze zijn wel degelijk een soort walvisachtigen, en ook zeker niet klein. Mannetjes kunnen wel tot 9 meter lang worden. Dat is nog steeds twee keer zo lang als een volwassen giraf, en die staan al bekend om hun lengte! Dus als je een orka ziet, dan zie je niet zomaar een vis. Je ziet een dier dat je zou kunnen vergelijken met een gigantische, gestreepte bus die onder water rijdt. En die rugvin, die kan wel 1.8 meter hoog zijn. Dat is hoger dan de meeste voordeuren. Dus als je op een bootje zit en je ziet die vin opduiken, dan denk je toch even: 'Oké, dat is geen haai. Dat is een onderwater-torenkraan.' En die zwart-witte patronen? Die zijn zo onderscheidend dat je er waarschijnlijk een heel mode-imperium mee zou kunnen opbouwen. Misschien een lijn met zwemkleding? Of een exclusieve collectie nachthemden?

En de beluga, de witte dolfijn. Die zijn kleiner dan de grote walvissen, maar nog steeds indrukwekkend. Ze kunnen zo'n 5 meter lang worden. Dat is ongeveer de lengte van een gemiddelde caravan. Dus als een beluga besluit om langs de kust te zwemmen, is het net alsof er een rij caravans de zee in wordt geschoven. Ze zijn ook ontzettend sociaal en communiceren met allerlei geluiden. Het is net alsof je een groep pratende caravans hebt, die elkaar de laatste toeristische tips geven. En die witte kleur? Die is zo opvallend dat je ze van mijlenver kunt zien. Ze zijn de lichtbakken van de Noordpool, als het ware. Als je er eentje ziet, weet je meteen: daar is iets bijzonders aan de hand. Een soort mobiele vuurtoren, maar dan met een glimlach.

Het gaat niet alleen om de lengte, maar ook om de breedte. Sommige walvissen zijn zo dik dat ze bijna net zo breed als lang lijken. Stel je voor dat je je buik rond eet na een heerlijke kerstdiner, en je bent vervolgens bijna net zo breed als je eigen bank. Dat is de walvis-versie daarvan. Een blauwe vinvis kan wel 15 meter breed zijn. Dat is dus breder dan een dubbeldekker bus. Als zo'n ding zich omdraait, dan is dat een manoeuvre die je met een vrachtwagencombinatie alleen met veel moeite zou kunnen uitvoeren. Je zou er bijna een eigen rijbaan voor moeten aanleggen.

Wat is de grootste walvis ter wereld en hoe groot is hij? - TOP 5 met

En dan de ademhaling. Die enorme luchtopening, de spuitgat. Als een walvis ademhaalt, dan spuit het water met een ongelooflijke kracht omhoog. Denk aan een fontein, maar dan eentje die groter is dan je huis. Het is alsof de oceaan zelf even flink de longen uitademt. Sommige van die spuiten kunnen wel 9 meter hoog worden. Dat is hoger dan een gemiddelde kerstboom die je in de woonkamer zet. Je zou er in de zomer een verkoelend drankje mee kunnen maken, als je een beetje strategisch staat te wachten. Het is een natuurlijke waterkanon, maar dan voor de lol. Stel je voor dat je dat op een feestje zou kunnen doen. Dat is nog eens een verrassingseffect.

En het is niet zomaar 'een dier'. Het zijn gigantische, levende bergketens die door de oceaan zweven. Als je een walvis zou kunnen verplaatsen naar het land, dan zou het een compleet nieuw landschap creëren. Je zou er een compleet dorp op kunnen bouwen. De rug zou de snelweg worden, de flanken de woonwijken, en de staart een soort gigantisch uitkijkpunt. En het zou waarschijnlijk net zo lang duren om het te doorkruisen als een reis van hier naar de andere kant van het land. Je zou er een eigen busdienst voor moeten opzetten, met haltes en alles.

Walvisachtigen in Nederland

Dus de volgende keer dat je aan zee staat en je denkt: 'Hoe groot is een walvis nou eigenlijk?', denk dan aan de vrachtwagens, de vliegtuigen, de gebouwen, de straten. Denk aan de dingen in je dagelijks leven die je kent als 'groot'. En weet dat een walvis waarschijnlijk nog steeds groter is. Het is een soort natuurlijke overdrijving, een levend monument van 'wat is er mogelijk'. En dat, beste lezer, is best wel mind-blowing. Want in ons dagelijks leven zien we zelden iets dat zo groots is, zo machtig, zo fundamenteel anders dan alles wat we kennen. Het is de ultieme 'wow'-factor van de natuur. Een beetje alsof je een huis met een zwembad op het dak ziet, maar dan duizend keer zo groot en zwemmend. En dat, dat is toch wel iets om bij stil te staan. Of beter gezegd, om met open mond naar te kijken.

En dan te bedenken dat al dat immense lichaam gewoon door de zee beweegt, bijna geruisloos, als een soort onderwatergodheid. Geen getoeter, geen filevorming (behalve dan de walvis-vormige file die ik al noemde), gewoon een kalme, majestueuze aanwezigheid. Het is een beetje als die ene buurman die altijd alles met een glimlach en zonder haast doet, maar dan 100 meter lang en 50 meter breed. Je weet dat ze er zijn, en je weet dat ze ergens mee bezig zijn, maar je hebt geen idee hoe ze het voor elkaar krijgen. En dat mysterie, die onbereikbaarheid, maakt het alleen maar fascinerender. Het is de belichaming van het onbekende, van de dieptes die we nog niet volledig begrijpen. En dat maakt een walvis, hoe groot hij ook is, toch een beetje magisch.

Dus ja, hoe groot is een walvis? Groter dan je je kunt voorstellen, maar ook net iets kleiner dan de complete melkweg. Dat geeft het toch een beetje perspectief, vind je niet? Nu ja, bijna dan. Het is een constante oefening in het relativeren van onze eigen grootte. En dat, dat is best wel verfrissend in een wereld die soms wat klein kan voelen. Dus de volgende keer dat je de oceaan induikt (metaforisch gesproken, natuurlijk), bedenk dan dat er onder je, nog veel dieper en veel groter, wezens rondzwemmen die letterlijk de wereld laten wankelen. En dat is toch wel een fijn gevoel om te hebben. Een gevoel van ontzag, een gevoel van verwondering. En een gevoel dat je nooit meer naar een vrachtwagen zult kijken op dezelfde manier.