Zijn Er Wolven In Ierland

Goedendag, dames en heren, schuif gezellig aan! Vandaag gaan we het hebben over een onderwerp dat, toegegeven, bij de meeste mensen misschien niet meteen de top 5 van ‘grappige feiten over Ierland’ haalt. Maar geloof me, het is fascinerender dan je denkt, en misschien zelfs een beetje... huiveringwekkend? We gaan het hebben over wolven in Ierland. Ja, je hoort het goed. Wolven. In het land van de leprechauns en de guinness. Verrassend, hè?

Nu, voordat je direct je wandelstok pakt en een noodrantsoen colcannon inslaat, laten we even rustig ademhalen. Want het antwoord is niet zo simpel als een “ja” of een “nee”. Het is meer een… “ooit wel, nu niet meer, maar wie weet in de toekomst?” En dat is waar de lol begint. Stel je voor: je bent lekker aan het wandelen langs de Cliffs of Moher, genietend van de zeelucht, en plotseling… woe-oh-woe-oh-woe-oh! Een wolf. Vanuit het niets. Dat zou toch even een ander soort Ierse folklore opleveren, nietwaar?

Laten we teruggaan in de tijd. Echt, echt ver terug. We hebben het over een tijd dat Ierland nog een soort van wildernis was. Denk aan bossen zo dicht dat de zon er nauwelijks doorheen kwam, en waar de enige geluiden het geritsel van bladeren en… honderden huilende wolven waren. Ja, de wolf was koning van het Ierse landschap. Ze renden rond als onderdeel van de natuur, aten herten, misschien een verdwaald schaap (sorry, boeren!), en zorgden voor een gezonde dosis spanning in de lokale vertellingen. Geen sprookje was compleet zonder een listige wolf die met iets of iemand probeerde te flikflooien.

De Grote Uitzuiveringsgolf

Maar toen kwam de mens. En niet zomaar de mens, nee, de mens met een grote dosis ambitie en een nog grotere hekel aan alles wat ‘wild’ of ‘gevaarlijk’ was. Vooral als het op hun lammetjes aankwam. De 17e eeuw was, om het zacht uit te drukken, niet de beste tijd voor de Ierse wolf. Er kwam een soort van, eh… Wolven-Eliminatie-Programma op gang. En dat was niet mis. De adel, de boeren, iedereen deed mee. Met hun jachthonden, hun speren, hun… nou ja, waarschijnlijk hun verontwaardigde kreten.

Er wordt gezegd dat de laatste wolf in Ierland ergens in de 18e eeuw is gespot. Sommige verhalen zeggen zelfs dat het een vrouwtjeswolf was, die werd opgejaagd door de toenmalige Lord Lieutenant. Een beetje een dramatische exit, moet ik zeggen. Een soort van laatste staatsie voor de ultieme roofdier van Ierland. Ze werd gevangen, geknecht, en haar botten werden zelfs tentoongesteld als trofee. Ja, de tijden waren hard. En de wolven waren weg.

Wolven in Nederland: De terugkeer van een iconische roofdier - OutdoorNow

Het was niet alleen de angst voor wolven die hen deed verdwijnen. De ontbossing speelde ook een enorme rol. Wolven hebben ruimte nodig, en die ruimte werd steeds kleiner toen de bossen plaats moesten maken voor landbouw en steden. Dus, het was een soort van tweeledige aanval op de wolvenpopulatie. Een beetje zoals een boer die zijn gewas beschermt én tegelijkertijd zijn land uitbreidt. Resultaat: geen wolven meer te bekennen. En Ierland kreeg een nieuwe bijnaam, iets met ‘het land zonder wolven’ of zo. Oké, dat laatste is niet waar, maar het had gekund.

Zijn er dan helemaal geen wolven meer? Nou…

Dus, als je nu door de Ierse natuur struint, met je regenjas aan en je picknickmand bij de hand, kun je dan opgelucht ademhalen? Ja, voor nu wel. Er zijn geen wilde wolven meer in Ierland. Geen kuddes die door de mist van de Burren sluipen, geen wolven die janken naar de maan boven de Ring of Kerry. Dat is de officiële, de historische waarheid. Maar… en hier komt de twist die je misschien niet verwacht…

Waar zijn alle wolven gebleven?

Er zijn wolven op Ierse bodem. Ja, je leest het goed. Niet de soort die je in het wild tegenkomt, maar wel in… dierenparken en speciale reservaten. Er zijn projecten om de wolf te behouden en te herintroduceren in sommige delen van Europa, en Ierland is daar soms bij betrokken. Denk aan speciale fokprogramma’s, waar ze de genetische diversiteit van de wolf proberen te bewaren. Dus, als je een beetje geluk hebt, kun je in Ierland nog wel een prachtige wolf zien. Alleen niet terwijl je wildkampeert, waarschijnlijk.

En dan is er nog de legende. De overlevering. Want in de Ierse cultuur, in de folklore, daar leeft de wolf voort. Hij is een symbool, een herinnering aan een wilder verleden. Er zijn nog steeds verhalen, liedjes, en zelfs familienamen die naar de wolf verwijzen. Het is een beetje zoals je oma die nog steeds klaagt over vroeger. De wolf is misschien weg, maar zijn geest… die is er nog steeds. En wie weet…

Sterrins Dierenencyclopedie: de wolf - National Geographic Junior

Want de wereld verandert. En de mens ook. Er zijn steeds meer stemmen die pleiten voor de herintroductie van de wolf in gebieden waar hij is uitgestorven. Niet zomaar uit romantische overwegingen, maar ook omdat wolven een belangrijke rol spelen in het ecosysteem. Ze houden bijvoorbeeld populaties van prooidieren in toom, wat indirect weer goed is voor de vegetatie. Dus, wie weet, misschien zien we over een paar decennia wel weer een wolfje rondrennen in de Ierse heuvels. Een heel, heel zeldzaam wolfje dan, uiteraard. Zodat je nog steeds je colcannon kunt eten zonder je zorgen te maken over een wolf die je picknickmand probeert te stelen.

Het is een beetje zoals dat ene vriendje dat vroeger altijd te laat kwam, maar nu opeens de perfecte timing heeft. De wolf is uit het Ierse straatbeeld verdwenen, maar zijn verhaal is nog lang niet uit. En wie weet, misschien is dit wel het begin van een nieuw hoofdstuk. Een hoofdstuk waarin de wolf, met een beetje hulp van de mens, weer een rol gaat spelen in het prachtige, groene Ierse landschap. Tot die tijd: geniet van de schapen. Die zijn er in overvloed. En een stuk minder gevaarlijk. Voor nu dan. Dat was het weer voor vandaag. Tot de volgende keer, en blijf nieuwsgierig!