Marcel De Groot Mag Ik Naar Je Kijken

Oké, even een bekentenis. Vroeger, heel vroeger, toen ik nog klein was en de wereld nog een stuk groter leek, had ik een soort geheime superkracht. Nou ja, niet echt een superkracht, meer een geheim. Ik kon heel lang

nadenken

Ja, je leest het goed. Dat was een vraag die op mijn kinderlijke brein bleef malen. Vooral als ik een fascinerend iemand tegenkwam. Iemand met een gekke hoed, een bijzonder lachje, of gewoon iemand die zo in zichzelf gekeerd leek dat je je afvroeg wat er achter die ogen schuilging. Mocht ik daar nou naar staren? Was het beleefd? Of was het een beetje… eng?

En toen, jaren later, struikelde ik over een naam die me meteen weer terugwierp naar die kinderlijke verwondering: Marcel De Groot. En zijn uitspraak, of beter gezegd, zijn werk, getiteld "Mag Ik Naar Je Kijken". Ik dacht meteen: YES! Eindelijk iemand die deze diepe, existentiële kindergedachte serieus neemt. Of in ieder geval, erover nadenkt op een manier die mij aanspreekt.

De Kracht van Observatie, of Gewoon Staren?

Marcel De Groot, als je hem nog niet kent, is iemand die de gewone dingen in het leven weet te vangen en ze opeens bijzonder maakt. Hij is een kunstenaar, een fotograaf, een mens met een scherp oog voor detail. En "Mag Ik Naar Je Kijken" is, zo blijkt, veel meer dan alleen een titel. Het is een uitnodiging. Een vraag die ons dwingt om stil te staan bij hoe we de wereld en elkaar waarnemen.

Denk er eens over na. We kijken constant. Op straat, in de supermarkt, naar nieuwsbeelden. We consumeren beelden, snapshots van levens die we niet kennen. Maar hoeveel van die blikken zijn echt? Hoeveel van die observaties gaan verder dan de oppervlakte? Of is het meer een soort mechanisch proces geworden, een snelle scan om informatie te verwerken?

De Groot stelt met zijn werk, lijkt het, de vraag: wat gebeurt er als we écht kijken? Als we de tijd nemen om te observeren, om de details te zien, om de verhalen te ontdekken die in elke persoon schuilgaan? Is het een vorm van respect, of juist een inbreuk op privacy?

Marcel de Groot - Manen Kweken - Tweedehands CD

Ik herinner me nog dat ik op een terras zat en een oudere dame observeerde. Ze zat alleen aan een tafeltje, met een boek in haar handen, maar haar ogen dwaalden af naar de voorbijgangers. Er lag een serene rust over haar heen, maar ook een zekere melancholie. Ik voelde de neiging om haar aan te spreken, haar te vragen naar haar verhaal. Maar de angst om op te dringen, om haar moment te verstoren, hield me tegen. En dan denk je: was dat kijken nou gewoon kijken, of was het een poging tot verbinding?

Dat is precies waar "Mag Ik Naar Je Kijken" over gaat. Het gaat niet om het ongegeneerd consumeren van beelden, maar om de intentie achter de blik. Het gaat over het herkennen van de menselijkheid in de ander, ook al ken je diegene niet. Het gaat over de eerste indruk, de visuele dialoog die we voeren voordat er ook maar een woord is gezegd.

De Beelden Die Spreken

De foto's van Marcel De Groot, die ik in de context van deze titel probeer te plaatsen, zijn vaak ingetogen, maar tegelijkertijd enorm krachtig. Hij vangt momenten die we normaal gesproken missen. De manier waarop iemand zijn handen vouwt, de subtiele glimlach die een ogenblik aanhoudt, de vermoeidheid in iemands schouders. Dit zijn de details die een heel leven kunnen samenvatten.

En dan komt de vraag: mag ik dit zien? Mag ik naar dit moment, deze emotie, deze kwetsbaarheid kijken? Is het mijn recht als kijker om deelgenoot te worden gemaakt van dit fragment van iemands bestaan? De Groot lijkt te zeggen: ja. Ja, als je het met respect doet. Ja, als je de mens achter het beeld ziet.

Marcel de Groot met ‘DOOR’ - Ermelosezaken.nl

Het is een beetje als bij een goed gesprek. Je stelt vragen, je luistert, je probeert de ander te begrijpen. Dat is ook een vorm van kijken, van waarnemen, van je openstellen voor de wereld van de ander. Alleen gebeurt het hier visueel. Het is een stille conversatie.

En hoe ver wil je gaan in die conversatie? Kun je naar iemands pijn kijken zonder te oordelen? Kun je naar iemands vreugde kijken zonder jaloezie? Het werk van De Groot nodigt ons uit om die grenzen te verkennen. Om te zien hoe we omgaan met de emoties van anderen, en hoe die emoties ons raken.

Soms voel ik me een beetje een spion als ik naar mensen kijk. Niet in de zin van kwaadwilligheid, maar meer in de zin van nieuwsgierigheid. Een onschuldige nieuwsgierigheid naar het leven dat zich om me heen afspeelt. En ik denk dat De Groot die nieuwsgierigheid omarmt. Hij nodigt ons uit om die nieuwsgierigheid te voeden, maar wel op een bewuste manier.

De Ethiek van het Kijken

Laten we eerlijk zijn, in de huidige maatschappij, waar alles online wordt gedeeld en geconsumeerd, is de lijn tussen kijken en gluren soms dun. We hebben camera's op elke hoek, smartphones die constant de omgeving vastleggen. De privacy van de ander wordt steeds vaker ter discussie gesteld.

Maar "Mag Ik Naar Je Kijken" is juist een pleidooi voor een andere vorm van kijken. Een kijken dat niet gericht is op het ontbloten van geheimen, maar op het erkennen van het mens-zijn. Het gaat erom dat we de ander zien, echt zien, en niet alleen maar een anoniem gezicht in de menigte.

Marcel de Groot

Misschien moeten we allemaal wat vaker de vraag stellen: "Mag ik naar je kijken?" Niet letterlijk, natuurlijk. Maar wel met de houding die daarbij hoort. Een houding van interesse, van verwondering, en van respect.

En wat als de ander nee zegt? Wat als iemand zich ongemakkelijk voelt bij jouw blik? Dan is het de kunst om die grens te respecteren. Dat is ook een belangrijk onderdeel van het proces. Het is een wederkerigheid. Kijken en bekeken worden.

Ik stel me voor dat Marcel De Groot uren kan doorbrengen met het observeren van een enkel persoon. Niet op een griezelige manier, maar op een meditatieve manier. Op zoek naar die ene uitdrukking, dat ene gebaar, dat de essentie van die persoon vangt. Het is een vorm van digitale zen, zou je kunnen zeggen.

En misschien is dat wel de kern. In een wereld die steeds sneller en oppervlakkiger lijkt te worden, is er behoefte aan vertraging. Aan momenten van oprechte aandacht. Aan het durven stellen van die simpele, maar zo betekenisvolle vraag: "Mag ik naar je kijken?"

Marcel de Groot boeken - ITB Entertainment Group

Een Uitnodiging tot Bewustzijn

Dus, de volgende keer dat je op straat loopt, of in de trein zit, of gewoon uit het raam kijkt, denk dan eens aan Marcel De Groot. Denk aan de kracht van je eigen blik. Vraag jezelf af: kijk ik om te consumeren, of kijk ik om te begrijpen? Kijk ik om te veroordelen, of kijk ik om te erkennen?

Het is een simpele vraag, maar de impact ervan kan enorm zijn. Het kan je manier van kijken veranderen, je manier van omgaan met anderen, en uiteindelijk, je manier van leven.

En die kinderlijke vraag die me vroeger zo bezighield? "Mag ik naar je kijken?" Ik denk dat het antwoord, dankzij mensen zoals Marcel De Groot, steeds duidelijker wordt. Ja, dat mag. Zolang je het maar doet met openheid, met nieuwsgierigheid, en met een diep respect voor de mens achter de blik.

Want in elk gezicht, in elke houding, in elk oog, schuilt een uniek verhaal. En dat verhaal, dat mag gezien worden. Dat verdient het om gezien te worden.

Durf jij de vraag te stellen? Durf jij te kijken?