All Quit On The Western Front

Ergens in een stoffig archief, tussen vergeelde brieven en vergane militaire documenten, vond ik een briefje. Het was geschreven in een kromme, haast kinderlijke stijl, met inkt die hier en daar was uitgelopen. Het kwam van een jonge soldaat, genaamd Thomas, aan zijn moeder. Hij schreef niet over heroïsche daden of de glorie van het vaderland. Nee, Thomas schreef over hoe erg hij verlangde naar de geur van vers gemaaid gras en de smaak van moeders appeltaart. Hij sloot af met de hoop dat hij snel weer thuis zou zijn, om haar te kunnen helpen met het schilderen van de schuur. Een schuur die hij waarschijnlijk nooit meer zou zien.

Dit kleine, schrijnende briefje, dat ik toevallig tegenkwam, zette me aan het denken. Hoeveel van die onuitgesproken verlangens, die zoetgevooisde dromen van thuis, verdwenen er in de modder en het geweld van de loopgraven? Het is een vraag die me al een tijdje bezighoudt, zeker nu ik me weer eens verdiept heb in het fenomeen dat we zo makkelijk samenvatten als 'de Eerste Wereldoorlog'. Maar echt begrijpen doen we het nog steeds niet, hè?

We kennen de beelden: de eindeloze rijen soldaten, de prikkeldraadversperringen, de artillerie die de hemel verscheurt. En dan natuurlijk die beroemde titel: 'All Quiet on the Western Front'. Klinkt sereen, bijna rustgevend, toch? Maar de realiteit was allesbehalve dat. Het was juist een hele luidruchtige stilte, een stilte die werd opgevuld door de kreten van de gewonden, het gehuil van de granaten en het constante knallen van machinegeweren. Een stilte die alleen maar werd onderbroken door de berichtjes van het hoofdkwartier die met een bijna absurde nonchalance meldden: "An der Westfront nichts Neues." Niets nieuws. Alsof het een saaie maandag was.

En dat is waar die titel, en dus ook het hele verhaal, zo fucking ironisch wordt. Want er gebeurde juist alles aan het Westfront. De mensheid, of in ieder geval een groot deel ervan, leek er tegelijkertijd te bestaan en volledig te verdwijnen. Een paradox die moeilijk te bevatten is.

Denk er eens over na. Hier hadden we een generatie jonge mannen, vol idealen en vaderlandsliefde, die met tromgeroffel en vlaggenzwaai naar het front werden gestuurd. Ze geloofden dat ze een snelle, glorieuze oorlog zouden voeren. Een paar weken, misschien een paar maanden, en dan weer thuis, als helden. Ze fantaseerden over de parades, de bewonderende blikken van de meisjes, de verhalen die ze aan hun kleinkinderen zouden vertellen.

Maar de realiteit... oh boy, de realiteit was een kille douche van modder en bloed. De geavanceerde technologie, bedoeld om de oorlog te bespoedigen, had juist het tegenovergestelde effect. Machinegeweren die met duizenden kogels per minuut konden vuren. Artillerie die hele dorpen kon wegvagen. Gifgas, een nieuwe, sinistere uitvinding, die de adem benam en de huid deed verbranden. De oorlog werd een uitputtingsslag, een martelgang waarbij beide kanten zichzelf compleet uitputten zonder ook maar enige noemenswaardige terreinwinst te boeken.

All Quiet on the Western Front Wallpapers - Top Free All Quiet on the

En wat deed het hoofdkwartier? Ze bleven schrijven: "Nichts Neues." Alsof de duizenden doden, de verwoeste landschappen, de fysieke en mentale littekens van de soldaten, simpelweg statistieken waren. Een vervelend bijverschijnsel van het strategische spel.

De soldaten in de loopgraven begonnen te beseffen dat hun idealen, hun vaderlandsliefde, met voeten werden getreden door een abstract concept dat ze zelden van dichtbij zagen: de oorlog zelf. Ze waren pionnen geworden in een spel dat ze niet begrepen, gespeeld door mannen in chique uniformen die ver van het modderige lijden bleven.

Dit is waar het verhaal van Paul Bäumer en zijn kameraden zo krachtig wordt. Zij zijn niet de helden uit de propaganda, maar doodgewone jongens die gedwongen worden tot buitengewone gruwelijkheden. Ze worden ontmenselijkt, niet alleen door de vijand, maar ook door hun eigen kant. De connectie met hun thuis, met hun vroegere leven, brokkelde langzaam af. De brieven van thuis werden steeds vaker met een soort nostalgische weemoed gelezen, als herinneringen aan een droom die steeds verder weg leek.

‘All Quiet on the Western Front’ Review- A Brutal and Brilliant Film

En het is fascinerend hoe de taal zich aanpast. De idealistische woorden van vroeger, 'eer', 'roem', 'patriottisme', werden vervangen door termen als 'broederschap', 'overleven' en 'een sigaar delen'. De echte banden smeedden zich niet op het slagveld van de propaganda, maar in de duisternis van de loopgraven, tussen de mannen die elkaar letterlijk de adem benamen, maar elkaar ook de laatste rantsoenbrood deelden. Ze waren met elkaar verbonden door het lijden, niet door de verhalen die de kranten vol schreven.

Het besef dat 'All Quiet on the Western Front' geen melding was van rust, maar van een diepe, traumatische verandering, is cruciaal. Het betekent dat er zoveel gebeurde, zoveel veranderde, dat het 'nieuws' waard was om als 'niets nieuws' te bestempelen. Alsof de menselijke geest simpelweg niet in staat was om de omvang van het verlies te bevatten, of niet wilde bevatten. Het was te pijnlijk om toe te geven.

Denk aan Thomas en zijn briefje. Hoeveel van zijn hoopjes op het helpen met de schuur, op de geur van vers gemaaid gras, werden er letterlijk vermoord in de loopgraven? Hoeveel van die kleine, persoonlijke dromen veranderden er in pure, koude angst? Het is moeilijk voor te stellen als je hier zit, met je warme kop koffie en je internetverbinding, toch? Het voelt als een verhaal uit een ver verleden, een zwart-witfilm die we af en toe nog eens kijken.

All Quiet on the Western Front (1979) Trailer | Richard Thomas | Ernest

Maar de gevolgen van die 'niets nieuws' aan het Westfront, die voelen we nog steeds. De politieke kaarten zijn veranderd, de wereld is getekend door de conflicten die voortkwamen uit die oorlog. En bovenal, de menselijke psyche is veranderd. De oorlog had een generatie getraumatiseerd, de illusies van een romantische strijd werden vernietigd. En dat liet sporen na, diepe, onuitwisbare sporen.

Het idee dat de propaganda kon volhouden dat er 'niets nieuws' was, terwijl de realiteit een constante, bloederige novelle was, is ontzettend verontrustend. Het laat zien hoe gemakkelijk we ons kunnen laten meeslepen door verhalen, hoe we de harde waarheid kunnen negeren als die te pijnlijk is. En dat is iets waar we vandaag de dag, met onze constante informatiestroom, ook nog steeds mee worstelen, vind je niet?

Die titel, 'All Quiet on the Western Front', is dus niet alleen een verwijzing naar een specifieke militaire rapportage. Het is een metafoor geworden voor de collectieve onwil om de ware omvang van menselijk lijden onder ogen te zien. Het is een symbool geworden voor het verdoezelen van de realiteit, voor het creëren van een façade van normaliteit, terwijl daaronder een enorme chaos woedt.

How ‘All Quiet on the Western Front’ 2022 Is Different From the 1930

Ik vraag me af wat Thomas, de soldaat uit het archief, zou hebben gezegd als hij had geweten dat zijn briefje, zijn verlangens naar thuis, duizenden kilometers verderop nog steeds zouden resoneren. Zou hij het als een troost hebben ervaren dat zijn kleine stem, zijn menselijkheid, niet helemaal verloren is gegaan? Of zou hij zich alleen maar dieper neerslachtig voelen, wetende dat zijn dromen, net als die van zoveel anderen, nooit zijn uitgekomen?

De Eerste Wereldoorlog was geen simpel verhaal van winnaars en verliezers. Het was een complexe, verwoestende gebeurtenis die de wereld op zijn kop zette. En 'All Quiet on the Western Front' is de schrille herinnering aan het feit dat achter de abstracte cijfers en de strategische zetten, er altijd individuen waren met hun eigen verlangens, hun eigen dromen, en hun eigen ongenoemde angsten. En dat is iets wat we, hoe 'nieuw' het ook is, nooit mogen vergeten.

Het is fascinerend hoe een paar simpele woorden zo'n diepe impact kunnen hebben. En het is nog fascinerender hoe de geschiedenis ons keer op keer laat zien dat de realiteit vaak veel grimmiger is dan de officiële berichten doen vermoeden. Het is een les die we, lijkt het wel, keer op keer moeten leren. En het is een les die, hopelijk, ervoor zorgt dat we de volgende keer beter luisteren, en de echte verhalen, de verhalen van de individuen zoals Thomas, niet over het hoofd zien.